ਅਕਸਰ, ਲੋਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸੱਚਾਈ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਅਕਸਰ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ, ਬਦਲਦੇ ਮੌਸਮ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕਮੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦਿਲ, ਫੇਫੜੇ, ਅਨੀਮੀਆ, ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਓ ਅਜਿਹੀਆਂ ਪੰਜ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ…
1. ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਗੋਲ ਹੋਣਾ (ਕਲੱਬਿੰਗ)
ਕਲੱਬਿੰਗ ਗੋਲ ਅਤੇ ਸੰਘਣੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਨਹੁੰ ਅੱਗੇ ਵੱਲ ਵਧੇਰੇ ਵਕਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ, ਸਿਸਟਿਕ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ, ਪਲਮਨਰੀ ਫਾਈਬਰੋਸਿਸ, ਜਾਂ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਫੌਰਨ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2. ਚਮਚੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਨਹੁੰ ਬਣ ਜਾਣਾ (ਕੋਇਲੋਨੀਚੀਆ)
ਜਦੋਂ ਨਹੁੰ ਪਤਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਮਚੇ ਵਾਂਗ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਇਲੋਨੀਚੀਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਵਾਲੀ ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਕਮੀਆਂ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅੰਤਰੀਵ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ, ਨਹੁੰਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਥਕਾਵਟ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3. ਨਹੁੰਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਾਲ ਜਾਂ ਭੂਰੇ ਧੱਬੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ
ਜੇਕਰ ਨਹੁੰਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਤਲੀਆਂ ਲਾਲ ਜਾਂ ਭੂਰੀਆਂ ਧਾਰੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਧਾਰੀਆਂ ਕਈ ਨਹੁੰਆਂ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਪਲਿੰਟਰ ਹੈਮਰੇਜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਵੈਸਕੁਲਾਈਟਿਸ, ਲੂਪਸ, ਕਨੈਕਟਿਵ ਟਿਸ਼ੂ ਡਿਜ਼ੀਜ਼, ਜਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ
ਉਂਗਲਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਜ ਗਠੀਏ ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਗਠੀਏ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਾਰਟੀਲੇਜ ਘਿਸਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰਾਇਮੇਟਾਇਡ ਜਾਂ ਸੋਰਾਇਟਿਕ ਗਠੀਏ ਵਿੱਚ, ਸੋਜ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਉਮਰ ਵਧਣ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਦਾ ਅਸਰ ਮਨ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਜਸ਼ ਪੁਰਾਣੀ ਗਠੀਏ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5. ਨੇਲ ਪਿਟਿੰਗ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਟੋਏ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੋਰਾਇਸਿਸ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸੋਰਾਇਸਿਸ ਦੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਤਿਹਾਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੋਰਾਇਸਿਸ ਗਠੀਏ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਕਸਰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਊਟੀ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਬਦਲਾਅ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
