ਲੋਕ ਇਹ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ ਕਿ ਨਮਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਾਣਾ ਬੇਸਵਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿੱਠਾ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ ਘੱਟ ਨਮਕ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਰੀਜ਼ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਫਿਰ ਵੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਨਮਕ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੋਡੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੋਡੀਅਮ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਡੀਅਮ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੂਖਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਹੈ। ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਸੋਡੀਅਮ, ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਮਿਲ ਕੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੋਡੀਅਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਸੋਡੀਅਮ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸੋਡੀਅਮ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗਾ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸੋਡੀਅਮ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਦਬਾਅ ਵੀ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਖੂਨ ਵਹਿਣ, ਯਾਨੀ ਨਾੜੀਆਂ ਦੇ ਫਟਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸੋਡੀਅਮ?
ਦਰਅਸਲ, ਤੁਸੀਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਦਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨਮਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੋਈ ਨਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਤੁਸੀਂ ਪੌਪਕੌਰਨ ਖਾਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੀ ਨਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤ ਹੋ ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਮਿੱਠੇ ਬਿਸਕੁਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਮਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਮਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸੋਡੀਅਮ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਚਿਪਸ, ਕੁਰਕੁਰੇ, ਬਿਸਕੁਟ, ਚਾਕਲੇਟ, ਕੇਕ, ਪੀਜ਼ਾ, ਬਰਗਰ, ਸਾਸ, ਨੂਡਲਜ਼, ਬੇਕਰੀ ਆਈਟਮਾਂ, ਸੂਪ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ, ਬਰੈੱਡ, ਕੂਕੀਜ਼, ਫਾਸਟ ਫੂਡ, ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਬੀਪੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਕੰਟਰੋਲ?
ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣਾ ਬੀਪੀ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 5 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮਕ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ 5 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰਾ ਨਮਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦਿਨ ਭਰ ਖਾਂਦੇ ਹੋ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ 5 ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮਕ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਨਮਕ, ਬਲਕਿ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਬਿਸਕੁਟ, ਕੇਕ, ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨਾਂ ਤੋਂ ਨਮਕ ਵੀ। 5 ਗ੍ਰਾਮ ਇੱਕ ਚਮਚ ਨਮਕ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 7 ਤੋਂ 9 ਗ੍ਰਾਮ ਨਮਕ ਦੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੀਪੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਨਮਕ ਘਟਾਉਣਾ ਹੀ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਮਕ ਘਟਾਓ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਘਟਾਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਨਮਕ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਫਲ, ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ, ਬੀਜ ਆਦਿ ਨਾਲ ਬਦਲੋ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
