ਦਿਨ ਭਰ ਕੰਮ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਤਣਾਅ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਰ ਹਰ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸਮਝਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਫ਼ਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਪਛਾਣਨਾ ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਿਰਦਰਦ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਸਿਰਦਰਦ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਭਾਰਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਪੂਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮੱਥੇ, ਕਨਪਟੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਮਿਆਦ ਕਾਰਨ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਣਾਅ, ਚਿੰਤਾ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣਾ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਸਿਰਦਰਦ ਦੀ ਇੱਕ ਖਾਸ ਕਿਸਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੇ ਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੱਛਣ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਦਰਦ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
- ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ ਜਾਂ ਧੜਕਦਾ ਦਰਦ
- ਮਤਲੀ ਜਾਂ ਉਲਟੀਆਂ
- ਰੌਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ
- ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ
- ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ
- ਗਰਦਨ ਜਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
- ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਚਾਅ
ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਕਿਸਮਾਂ
ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਔਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਅਤੇ ਔਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਔਰਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਔਰਾ ਤੋਂ ਭਾਵ ਕੁਝ ਅਸਥਾਈ ਨਿਊਰੋਲੋਜੀਕਲ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਔਰਾ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਜਾਂ ਅਜੀਬ ਲਕੀਰਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ
ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ
ਹੱਥਾਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਝਨਝਨਾਹਟ ਜਾਂ ਸੁੰਨਪਣ
ਸੁੰਘਣ ਜਾਂ ਸੁਆਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਨ ਤਬਦੀਲੀ
ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਅਸਥਾਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੀਏ?
ਦਰਦ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ: ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਹਲਕਾ ਜਾਂ ਦਰਮਿਆਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਕਾਫ਼ੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਰਦ ਦੀ ਥਾਂ: ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸਿਰ, ਮੱਥੇ ਜਾਂ ਕਨਪਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਸਿਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੋਰ ਲੱਛਣ: ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਦਰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਤਲੀ, ਉਲਟੀਆਂ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ’ਤੇ ਅਸਰ: ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਦਰਦ ਕਈ ਵਾਰ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਮ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਰਦ ਦੀ ਮਿਆਦ: ਮਾਈਗ੍ਰੇਨ ਦਾ ਇੱਕ ਦੌਰਾ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਿਰਦਰਦ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਕਦੋਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਸਿਰਦਰਦ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਜਾਂ ਸੁੰਨਪਣ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਤੁਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਤਬਦੀਲੀ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
