ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਗਠੀਏ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਮਾੜੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਗਠੀਏ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸਟ੍ਰੋਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਸੰਘਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੋੜ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕੀਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਾਸਥੀ ‘ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਔਰਤਾਂ ‘ਚ ਜੋੜਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕਮਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਗੋਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਜੋੜ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਨੋਪੌਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਜੋਖਮ ਜੋੜਾਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਇੱਕ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਠੀਏ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਸੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਦਰਦ ਜਾਂ ਕਠੋਰਤਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਦਾਂ ਕਰੋ ਬਚਾਅ?
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਕੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਗੋਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਠੀਏ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ, ਤੈਰਾਕੀ, ਸਾਈਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਸੈਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਚਕੀਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ, ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਆਸਣ ਅਤੇ ਐਰਗੋਨੋਮਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
