
ਅੱਜ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਨਸੌਮਨੀਆ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਕੰਮ ਦਾ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਰੁਟੀਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਆਓ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਧਾਰਨ ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ, ਜੋ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ-
ਇਨਸੌਮਨੀਆ ਦੇ 7 ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ
1- ਹਾਰਮੋਨਲ ਇਨਬੈਲੇਂਸ: ਹਾਰਮੋਨ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਘਾਟ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2- ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ: ਜਦੋਂ ਤਣਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਾਰਮੋਨ ਕੋਰਟੀਸੋਲ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
3- ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ: ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਨੀਲੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
4- ਅਨਿਯਮਿਤ ਨੀਂਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸੌਣਾ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ (Biological clock) ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ।
5- ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਨਿਕੋਟੀਨ: ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਅਤੇ ਸਿਗਰੇਟ ਵਰਗੇ ਉਤੇਜਕ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
6- ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ: ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਨੀਂਦ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
7- ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰ: ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਲਈ 7 ਘਰੇਲੂ ਉਪਚਾਰ
-
- ਕੋਸਾ ਦੁੱਧ ਪੀਓ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਟ੍ਰਿਪਟੋਫੈਨ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਕੈਮੋਮਾਈਲ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਚਾਹ: ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
- ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾਹਾਓ: ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਲੈਵੈਂਡਰ ਤੇਲ: ਇਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
- ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ: ਸੌਣ ਤੋਂ 1 ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਜਾਂ ਟੀਵੀ ਬੰਦ ਕਰੋ।
- ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ: ਅਨੁਲੋਮ-ਵਿਲੋਮ ਅਤੇ ਭਰਮਾਰੀ ਵਰਗੇ ਅਭਿਆਸ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- ਨਿਯਮਤ ਸੌਣ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਸੌਂਵੋ ਅਤੇ ਜਾਗੋ ਇਸ ਰੁਟੀਨ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਆਵੇਗੀ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR




