PCOS ਜਾਂ ਪੋਲੀਸਿਸਟਿਕ ਓਵਰੀ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਅੱਜ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਅਕਸਰ ਹਲਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਤਣਾਅ, ਇੱਕ ਮਾੜੀ ਰੁਟੀਨ, ਜਾਂ ਆਮ ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਜਲਦੀ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ-
ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ
PCOS ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਛਾਣਨਯੋਗ ਸੰਕੇਤ ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਾਹਵਾਰੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਹਵਾਰੀ 35 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਜਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਹੈ – ਇਹ ਸਭ ਓਵੂਲੇਸ਼ਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਮੋਨਲ ਇਨਬੈਲੇਂਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਹਵਾਰੀ ਆਵੇਗੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਹ PCOS ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਜਾਂ ਭਾਰ ਘਟ ਨਾ ਹੋਣਾ
PCOS ਵਿੱਚ, ਸਰੀਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੋਧਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ – ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਸਰਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚਰਬੀ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਾਰਮੋਨਲ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ।
ਅਣਚਾਹੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ
ਠੋਡੀ, ਉੱਪਰਲੇ ਬੁੱਲ੍ਹ, ਪੇਟ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ‘ਤੇ ਸੰਘਣੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਵਧਣਾ PCOS ਦਾ ਇੱਕ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਿਰਸੁਟਿਜ਼ਮ (Hirsutism) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਡਰੋਜਨ ਹਾਰਮੋਨ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੈਕਸਿੰਗ ਜਾਂ ਥ੍ਰੈੱਡਿੰਗ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਹੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੰਘਣੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਵਾਧਾ PCOS ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ
ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਲ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਸਿਰ ‘ਤੇ ਵਾਲ ਵੀ ਪਤਲੇ ਹੋਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਅਕਸਰ ਪੋਨੀਟੇਲ ਦੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਮੋਟਾਈ ਘਟਦੀ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਕਿਨ ‘ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਧੱਬੇ
ਗਰਦਨ, ਕੱਛਾਂ ਜਾਂ ਪੱਟਾਂ ‘ਤੇ ਗੂੜ੍ਹੇ, ਨਰਮ ਜਾਂ ਕਾਲੇ ਧੱਬੇ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਐਕੈਂਥੋਸਿਸ ਨਾਈਗ੍ਰੀਕਨ (Acanthosis Nigricans) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧੱਬੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰੀਰ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸੀਓਐਸ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰੈਗਨੈਂਟ ਹੋਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅਨਿਯਮਿਤ ਓਵੂਲੇਸ਼ਨ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਦਖਲ ਨਾਲ, ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
