ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਸਿਖਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮੂਲ ਇੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ।
ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ, ਸੂਰਜ ਧਨੁ ਰਾਸ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਇਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਈ ਗੁਣਾ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸੋਚ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਅਰਥ
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਲ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲਾਭ
ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ
ਸਵੇਰੇ ਉੱਠੋ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ। ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਜਲ, ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਸਾਬੁਤ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਪਾਓ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਅਤੇ “ਓਮ ਸੂਰਿਆਯ ਨਮ:” ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਮਕਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਉਦੋਂ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਦਰੋਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
