ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਬੰਧਨ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੱਤ ਫੇਰੇ, ਸੱਤ ਵਚਨ, ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਮਾਂਗ ‘ਚ ਸਿੰਦੂਰ ਲਗਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਪਹਿਨਣਾ। ਦਰਅਸਲ, ਵਿਆਹ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲਾੜਾ ਦੁਲਹਨ ਦੀ ਮਾਂਗ ‘ਚ ਸਿੰਦੂਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਪਹਿਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮੱਥੇ ‘ਤੇ ਸਿੰਦੂਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗਲਸੂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਾਲੇ ਮਣਕੇ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਹਨ – ਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ।
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਨਜ਼ਰ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਮਣਕੇ ਇੱਕ ਵਿਆਹੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਬੁਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਦੇ ਕਾਲੇ ਮਣਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਤੀ ਲਈ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਮਣਕੇ, ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਵਿਚਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?
ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਨੂੰ ਵਿਆਹੁਤਾ ਅਨੰਦ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲਾ ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਇੱਕ ਵਿਆਹੁਤਾ ਔਰਤ ਦੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਮੰਗਲਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਮਣਕੇ ਪਹਿਨਣਾ ਇੱਕ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਇਸਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਕੀ ਹੈ?
