ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਐਡਵਾਂਸ ਸਿਕਿਊਰਿਟੀ ਫੀਚਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਐਡਵਾਂਸ ਹੈ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ RFID ਚਿੱਪ ਅਤੇ ਐਨਕ੍ਰਿਪਟਡ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕਸ ਵਰਗੇ ਸੇਫਟੀ ਫੀਚਰਸ ਹਨ। ਇਹ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਊਂਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਕਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਬਣਾਉਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਿਚਾਲੇ ਫਰਕ।
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੋਂ ਸਿਰਫ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ, ਨਾਨ-ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਪਣੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਦੀ ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਵੈਲਿਡ ਰਹਿਣਗੇ। ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ 28 ਮਈ, 2025 ਨੂੰ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਰਿਨਿਊ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਪਾਸਪੋਰਟ ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਮਿਲੇਗਾ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਵਰਗਾ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਪੰਨੇ ਹੋਣਗੇ। ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੇ ਕਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਚਿੱਪ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਚਿੱਪ ਪਾਸਪੋਰਟ ਧਾਰਕ ਦਾ ਨਾਮ, ਫੋਟੋ, ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿੱਜੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕਰੇਗੀ।
ਇਸ ਚਿੱਪ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ-ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਚਿੱਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਜੀਟਲ ਦਸਤਖਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਸ ਦਸਤਖਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਈ-ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਪਿੱਛੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਤਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਸ਼ੀਨ ਨਕਲੀ ਪਾਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਵੇਗੀ। ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਸਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
