ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਸਿਖਰ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। 8 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਪੁਣੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਡੋਂਜੇ ਗਾਂਵ ਸਥਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮਹਾਊਸ ‘ਨਾਨਾਚੀ ਵਾੜੀ’ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਪਰਿਵਾਰ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਫਿਲਮ ਜਗਤ ਦੇ ਦਿੱਗਜਾਂ ਨੇ ਭਿੱਜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਦਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਪਰਦੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਦਮਦਾਰ ਅਦਾਕਾਰੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਾਨਾ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਝਲਕ ਫੈਨਸ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕੇ। ਕਈ ਸੈਲੀਬ੍ਰਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਫੈਨਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਰਥਿਵ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਰੱਖੇਗਾ। ਪਰ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਦਾਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਲਹਾਰ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਉਂ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਸਨ।
8 ਅਕਤੂਬਰ ਦੀ ਦੇਰ ਰਾਤ ਹੋਏ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਮਰਾਠੀ ਸਿਨੇਮਾ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਐਕਟਰ ਪੰਚਤੱਤਵ ਵਿਚ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਨਾਨਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਲਹਾਰ ਨੇ ਭਾਰੀ ਮਨ ਨਾਲ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਦੀ ਵਿਧੀਵਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਨਾ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਦਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਮੰਤਰੋਚਾਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੀਲਕਾਂਤੀ ਵੀ ਗਮਗੀਨ ਨਜ਼ਰ ਆਈ। ਪਰ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੀ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਕਿਉਂ ਦੇਰ ਰਾਤ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤਾ।
ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ?
ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਦਾਈ ਦਿੰਦੇ ਵੇਲੇ ਪੁੱਤਰ ਮਲਹਾਰ ਬਹੁਤ ਭਾਵੁਕ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਮਲਹਾਰ ਪਾਟੇਕਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਮਲਹਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਮਲਹਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਅਸੀਂ ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਰਥਿਵ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਗਾਂਵ ਸਥਿਤ ਫਾਰਮਹਾਊਸ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਧਨ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪਾਰਥਿਵ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਰੱਖਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।’
ਮਲਹਾਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਨਾ ਸਾਹਬ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਾਨਾ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਲੋਕ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ।
ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ
ਨਾਨਾ ਪਾਟੇਕਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਲਹਾਰ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਹੋਈ ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਧਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਾਨਾ ਸਾਹਬ ਨਾਲ ਗੱਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਾਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫਿਕਰਮੰਦ ਸਨ। ਮਲਹਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਮੇਰੀ ਤਬੀਅਤ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨਾਨਾ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ‘ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੱਸ ਇੰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਬੱਸ ਆਪਣੀ ਤਬੀਅਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖ।’ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਅਹਿਮ ਸੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਆਪਣੀ ਬੇਬਾਕੀ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਲਈ ਪਛਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਾਨਾ ਦੇ ਇਸ ਰੂਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
