ਸਵੇਰੇ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਦੇ ਹੀ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੁਭਣ, ਖਿਚਾਅ ਜਾਂ ਅਕੜਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਦਮ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਦਰਦ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਤੁਰਨ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਪਲਾਂਟਰ ਫੈਸੀਟਿਸ (Plantar Fasciitis) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟਿਸ਼ੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਲਾਂਟਰ ਫੈਸ਼ੀਆ (Plantar Fascia) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਡੀ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਰਨ ਸਮੇਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਸ ਟਿਸ਼ੂ ‘ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਅਤੇ ਛੋਟੀਆਂ ਸੱਟਾਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਵੇਰੇ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਰੱਖਦੇ ਸਮੇਂ ਅੱਡੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਲਤ ਜੁੱਤੇ-ਚੱਪਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ
ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਚੱਪਲਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਗੱਦੀ ਵਾਲੇ ਜੁੱਤੇ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਹਾਰਾ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਫੁੱਟਵੀਅਰ ਵੀ ਤਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਧਦਾ ਭਾਰ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਰਨਾ
ਸਰੀਰ ਦਾ ਭਾਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਚਾਨਕ ਦੌੜਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਵੀ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਸਵੇਰੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਹਲਕੀ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਕਰੋ। ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚੋ। ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਜੁੱਤੇ ਪਹਿਨੋ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਫਰਸ਼ ‘ਤੇ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਦਰਦ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਬਰਫ਼ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੁਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸੋਜ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਤਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪਲਾਂਟਰ ਫੈਸੀਟਿਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
