ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸੌਣ, ਦੇਰ ਰਾਤ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਦੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਠਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਾਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਨ ਭਰ ਥਕਾਵਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ, ਸਰੀਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ –
ਸਿਰਫ਼ ਨੀਂਦ ਦੇ ਘੰਟੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਕਾਫੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨੀਂਦ ਡੂੰਘੀ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੋਵੇ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਬਿਸਤਰੇ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਰਹਿੰਦੀ ਥਕਾਵਟ?
ਸਰੀਰ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਨੀਂਦ, ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਅਤੇ REM Sleep ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਨੀਂਦ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਟੁੱਟਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਜਾਗਣ ‘ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤਣਾਅ, ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਰ, ਦੇਰ ਰਾਤ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਫੀਨ ਦਾ ਸੇਵਨ, ਇਹ ਸਭ ਡੂੰਘੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ
ਇਹ ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਸਲੀਪ ਐਪਨੀਆ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਸੌਂਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਸਾਹ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਇਸ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦਿਮਾਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਦੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਘੁਰਾੜੇ ਮਾਰਨਾ, ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਵਰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਦਿਨ ਭਰ ਬਹੁਤ ਸੁਸਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸੌਣ ਅਤੇ ਜਾਗਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਛੁੱਟੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੌਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਦਾ ਵੀ ਅਸਰ
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੀਂਦ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ, ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡੀਹਾਈਡਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵੀ ਮੁੱਖ ਕਾਰਕ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਲਗਾਤਾਰ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਆਰਾਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਧਿਆਨ, ਡੂੰਘਾ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਉਣਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
