ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਭੂਵਨ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨੋਖਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੰਡਿਤ ਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪੈਣ ਵਾਲੀ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਵਿਭੂਵਨ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਵਿਭੂਵਨ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਖਾਸ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਥੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਦ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਦਿਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦਾ ਸੰਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਿਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੇ ਕੱਪੜੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਰਤ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਚੌਕੀ ‘ਤੇ ਪੀਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਦੀਪ ਜਗਾ ਕੇ ਗਣੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਅਤੇ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਦਿਨ ਭਰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਮੁੜ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਕਸ਼ਟੀ ਚੌਥ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
