ਅੱਜ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਢੰਗ ਨੇ ਕਬਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਆਮ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੇਟ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਮ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਬਜ਼ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੇਟ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਚਿੜਚਿੜਾ, ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 21 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਲਗਭਗ 22 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਯਸਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਡਾਇਟ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਬਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਕਬਜ਼ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਲ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਮਲ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਘਾਟ, ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਪੀਣਾ ਅਤੇ ਅਨਿਯਮਿਤ ਦਿਨਚਰਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਤੱਕ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਸ਼ਾਰੀਰਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਘਾਟ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਜੰਕ ਫੂਡ ਦਾ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਵੀ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਬਜ਼ ਦੇ ਆਮ ਲੱਛਣ
ਕਬਜ਼ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੇਟ ਦਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਲ ਤਿਆਗ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ, ਪੇਟ ਭਾਰੀ ਲੱਗਣਾ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਐਂਠਣ, ਗੈਸ, ਮਰੋੜ ਅਤੇ ਮਤਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਕਬਜ਼ ਕਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਸੁਸਤ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੇਲਾ
ਕੇਲਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦਾਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੇਲੇ ਵਿੱਚ ਪੈਕਟਿਨ ਨਾਮ ਦਾ ਰੇਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਬਜ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਧ ਕੇਲਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਿਊਇੰਗ ਗਮ
ਚਿਊਇੰਗ ਗਮ ਦਾ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਵੀ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਤੱਤ ਪਚਨ ਤੰਤਰ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਿਊਇੰਗ ਗਮ ਚਬਾਉਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਸ ਅਤੇ ਪੇਟ ਭਾਰੀਪਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਨੀਰ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ
ਪਨੀਰ, ਚੀਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਧ ਸੇਵਨ ਪਚਨ ਨੂੰ ਹੌਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲ ਸਖ਼ਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਾਕਲੇਟ ਅਤੇ ਕੌਫੀ
ਚਾਕਲੇਟ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਡਾਰਕ ਚਾਕਲੇਟ, ਪਚਨ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸੁਸਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦਕਿ ਕੌਫੀ ਸੀਮਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੀਣੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਪਰ ਵੱਧ ਕੌਫੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੇ ਆਸਾਨ ਉਪਾਅ
- ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਓ।
- ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
- ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਾਕ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਕਸਰਤ ਕਰੋ।
- ਪੇਟ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਰੋਕੋ।
- ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਅਪਣਾ ਕੇ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
