ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਪੂਜਾ ਲਈ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁਝ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਰਜਿਤ ਵਸਤੂਆਂ ਭੇਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਖਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ-
- ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਨਾ ਟੁੱਟੀਆਂ ਹੋਣ। ਟੁੱਟੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਰੱਖਣਾ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਾ ਚੜ੍ਹਾਓ।
- ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਬਾਸੀ ਜਾਂ ਮੁਰਝਾ ਚੁੱਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਬਾਸੀ ਜਾਂ ਮੁਰਝਾ ਚੁੱਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਉੱਤਰ, ਪੂਰਬ ਜਾਂ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੱਖਣ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ।
- ਜਦੋਂ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਆਰਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਆਰਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚਲੇ ਜਾਓ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੀ ਦੀਵਾ ਜਾਂ ਆਰਤੀ ਦਾ ਦੀਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਲਦੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ‘ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮਾਚਿਸ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ।
- ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਇਹ ਵਿਚਕਾਰ ਨਾ ਬੁਝ ਜਾਵੇ। ਦੀਵਾ ਬੁਝਾਉਣਾ ਅਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਹਵਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ।
- ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਜਾਂ ਕੰਬਲ ਤੋਂ ਬਣੇ ਆਸਨ ‘ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ। ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਬੈਠਣਾ ਵਰਜਿਤ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਸਨ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੂਜਾ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ, ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਆਦਿ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਪੂਜਾ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ੁੱਧ ਕੱਪੜੇ ਸੁੱਟਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਜੁੱਤੀਆਂ, ਚੱਪਲਾਂ ਆਦਿ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਮਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਰਾਹੂਕਾਲ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
