ਰਾਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਪੇਟ ਤੇ ਛਾਤੀ ‘ਚ ਕਿਉਂ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਲਣ?

1. ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਲੇਟਣਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ

ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕਾਰਨ ਐਸਿਡ ਰਿਫਲਕਸ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦਾ ਤੇਜ਼ਾਬ ਵਾਪਸ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਨਲੀ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਲੇਟਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ, ਮਿਰਚ-ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਤਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਜਲਣ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਚਾਹ, ਕੌਫੀ, ਚਾਕਲੇਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੱਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਐਸੀਡਿਟੀ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹਲਕਾ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾ ਲਓ।

2. ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੋਜ, ਅਲਸਰ ਜਾਂ ਹਾਈਟਲ ਹਰਨੀਆ

ਪੇਟ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਹੋਣ ਨੂੰ ਗੈਸਟਰਾਈਟਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪੇਟ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਦਰਦ, ਭਾਰੀਪਣ ਅਤੇ ਮਤਲੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਟ ਜਾਂ ਛੋਟੀ ਅੰਤੜੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪੈਪਟਿਕ ਅਲਸਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਲਸਰ ਦਾ ਦਰਦ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਖਾਲੀ ਪੇਟ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਐੱਚ. ਪਾਈਲੋਰੀ (H. Pylori) ਨਾਮਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੁਝ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਅਲਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਈਟਲ ਹਰਨੀਆ ਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਦਾ ਉੱਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਡਾਇਆਫ੍ਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਛਾਤੀ ਵੱਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ, ਖੱਟੇ ਡਕਾਰ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਵਾਪਸ ਗਲੇ ਤੱਕ ਆਉਣ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

3. ਰਾਤ ਨੂੰ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?

– ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 3 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਤ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲਓ।
– ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।
– ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
– ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਬਿਸਤਰੇ ‘ਤੇ ਨਾ ਜਾਓ।
– ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੈਰ ਕਰੋ।
– ਜੇਕਰ ਲੇਟਣ ਨਾਲ ਜਲਣ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬਿਸਤਰੇ ਦੇ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉੱਚਾ ਰੱਖੋ।

ਜੇਕਰ ਪੇਟ ਜਾਂ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖਿਆਂ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਆਉਣ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰ ਘਟਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ। ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।

EDITED BY- HARLEEN KAUR