7 ਜਾਂ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਈ ਜਾਵੇਗੀ ਛੋਟੀ ਦੀਵਾਲੀ?

ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ 2026 ਦੀ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ

ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ 7 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10 ਵੱਜ ਕੇ 49 ਮਿੰਟ ‘ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵੱਜ ਕੇ 29 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਰਹੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 7 ਨਵੰਬਰ, ਦਿਨ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਅਮਾਵਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਾਰ ਦੀਵਾਲੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੀ ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਤਾ?

ਛੋਟੀ ਦੀਵਾਲੀ ਯਾਨੀ ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਪਾਅ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਵੀ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸੇ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦਿਹਾੜੇ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੀ ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ

ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭੂਦੇਵੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਰਕਾਸੁਰ ਵਰਦਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਡਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਅਦਿਤੀ ਦੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀ ਖੋਹ ਲਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ 16 ਹਜ਼ਾਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸਤਿਆਭਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਰਕਾਸੁਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇਲ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਤੇਲ ਲਗਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਮਨਾਈਆਂ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਛੋਟੀ ਦੀਵਾਲੀ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।

ਨਰਕ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
– ਇਸ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
– ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬੇਸਣ, ਹਲਦੀ ਤੇ ਜੜ੍ਹੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਉਬਟਨ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
– ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਦੌਰਾਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
– ਘਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ‘ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕਮੁਖੀ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
– ਘਰ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
– ਇਸ ਦਿਨ ਹਨੂੰਮਾਨ ਚਾਲੀਸਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
– ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਿਨ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਪਿਆਜ਼ ਅਤੇ ਲਸਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

EDITED BY- HARLEEN KAUR