ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਕਈ ਵਾਰ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਪਛਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਕਿਨ ਸੰਕੇਤ, ਜੋ ਅਨਕੰਟਰੋਲਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚਮੜੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਮੋਟਾ ਹੋਣਾ
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਜਨ ਦਾ ਅਸਧਾਰਨ ਜਮਾਵ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਕਿਨ ਦੀ ਲਚਕ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਮੋਟੀ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਕਲੇਰੋਡੇਮਾ ਡਾਇਬਟੀਕੋਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਦਨ, ਮੋਢਿਆਂ ਜਾਂ ਉੱਪਰੀ ਪਿੱਠ ‘ਤੇ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੌਸਮੈਟਿਕ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜ਼ਖ਼ਮ
ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਸਰੀਰ ਦੀ ਜਖ਼ਮ ਭਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਾਈ ਸ਼ੂਗਰ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਵ ਡੈਮੇਜ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਘਾਵ ਜਲਦੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬਟੀਕ ਅਲਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਗ ਕੱਟਣ ਤੱਕ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਦਾਣੇ
ਜੇ ਅਚਾਨਕ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਦਾਣੇ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਨਕੰਟਰੋਲਡ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਣੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਚਮੜੀ ‘ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਇਹ ਦਾਣੇ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕਾਲਾ ਪੈਣਾ
ਗਰਦਨ, ਬਗਲ ਜਾਂ ਜੰਘਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਚਮੜੀ ਦਾ ਕਾਲਾ ਅਤੇ ਮੋਟਾ ਹੋਣਾ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਜਾਂ ਪ੍ਰੀਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਐਕੈਂਥੋਸਿਸ ਨਾਇਗ੍ਰਿਕਨਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੰਸੁਲਿਨ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੀਲੇ ਧੱਬੇ
ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਚਿਕਨੇ ਧੱਬੇ ਜਾਂ ਉਭਾਰ ਦਿਖਣਾ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਫੈਟ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੈਂਥੇਲਾਜ਼ਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟਰੋਲ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਈਗਲਿਸਰਾਈਡਜ਼ ਅਕਸਰ ਵੱਧ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
EDITED BY- HARLEEN KAUR
